Totaal aantal pageviews

Pieter Rienks 1734-1810 - Een boer uit Abbega

Wymbritseradeel
Landerijen 1830 ten westen
 van de kerk in Abbega
Pieter Rienks werd in 1734 in Abbega geboren. Hij was de jongste zoon van de zeven kinderen van Rienk Uilkes en Imkje Sytses. Zijn wieg stond in zijn ouderlijk huis aan de Hissedyk in Abbega, een boerderij met ongeveer 25 hectare weidegrond in de omgeving. (het groene gebied op de kaart). Zijn broers en zusters waren: Uilke Rienks 1714 - Trijntje Rienks 1715 - Hiltje Rienks 1717 - Sytse Rienks 1721 - Rienck Rienks 1723 - Jetske Riens 1726. Rienk trouwde met Houkjen Jans en Jetske met Harm Klazes. Harm was dus een zwager van Pieter en geen broer zoals wel eens gezegd wordt.
Pieter Rienks was bijna 23 jaar toen hij trouwde met de boerendochter en buurmeisje Baukje Uiltjes. Zij was de dochter van Uiltje Hylkes en Anna Hilles. Zij woonden in Abbega en kerkten in Oosthem. Pieter Rienks en Baukje Uiltjes woonden na hun huwelijk in 1757 bij Baukje's ouders. Hun boerderij was vijf minuten lopen ten noorden van de kerk in Abbega, omringd door ongeveer 8 hectare weiland. (roze gebied op de kaart).
Ten westen van Abbega
In 1749 werd de Quotatieheffing ingevoerd en werd Pieter Rienks vader aangeslagen, voor deze heffing naar draagkracht, als een welgestelde boer. Hij betaalde 77 caroliguldens voor 5 volwassenen en niet voor de kinderen. Pieter Rienks zijn schoonouders betaalden voor een gemene (doorsnee) boer een bedrag van 30 gulden eveneens voor 5 volwassenen. Een jaar later werd deze belasting weer afgeschaft wegens felle protesten die tegen de belastingpachters waren gericht, het z.g. pachtersoproer.
  
Abbega, hooiwagen
Van Baukje Uiltjes, Pieter Rienks echtgenote, werd verteld dat zij wel gebouwd en sterk was. Tijdens de hooioogst stak zij 500 kg hooi dikwijls op een wagen en verrichtte alzoo mannenwerk. In haar tijd en stand geen oneers gerekend (Uiltje Foppes Wiersma).


Lytse Wybren
De Leeuwarder Courant
Baukje Uiltjes neef was Wybren Lolkes (1730-1801), in die tijd meer bekend onder de naam "Lytse Wybren". 
Hij was volwassen en op jaren gekomen ongeveer 75 cm lang. Hij en een gewone Deventer slingerkoek waren ongeveer even lang was het gezegde. Hij zat op een klein kinderstoeltje en rookte gaarne uit eene lange Goudse pijp waarvan de kop op de vloer was terwijl de kleine rooker de steel in de mond had. Hij woonde in IJlst en is ook nog gehuwd geweest met een vrouw van middelbare lengte die met hem reisde van de ene naar de andere plaats om te laten bezien en om alzo in dien weg in het levensonderhoud te voorzien (Uiltje Foppes Wiersma 1838-1916).
    
Pieter en Baukje waren zo'n 4 jaar getrouwd toen de ouders van Baukje in 1760 en 1761 overleden. Baukje erfde hierna 1/3 deel van de boerderij van haar ouders. Haar broers Hylke en Lolke erfden ook 1/3 deel. De overige broers en zusters waren dus niet bij de nalatenschap van boerderij en grond betrokken. Baukje en Pieter Rienks kochten later de beide delen van Baukje haar broers Hylke en Lolke.
In 1788 gebruikte Pieter Rienks de boerderij van zijn ouders, later werd Pieter Rienks ook de eigenaar van de boerderij en de weilanden. Het echtpaar Pieter en Baukje was grootgrondbezitter, zij hadden samen ongeveer 33 hectare.

Pieter Rienks en Baukje Uiltjes werden beschreven als maatschappelijk zeer deugdzaam. Zij kregen 4 zonen en twee dochters: Rienk 1758 - Anna 1761 - Uilke 1764 - Sytse 1767 - Imkje 1770 - Hylke 1774.
 
Uiltje Foppes Wiersma schreef: Ten westen van de hofstede, op het stuk land aan de hofstede en waar het voetpad van Abbega naar Westhem over is, lag een hoge wier of kleiterp die ik nog gekend heb, doch die er thans geheel is weggegraven en verkocht naar heinde en ver voor landverbetering. Naar aanwezigheid van deze wier noemde Pieter Rienks zijn toenaam "Wiersma", zijnde nu de familienaam van onze uitgebreide familie die overal wonenden in Friesland en daar buiten.
 
Pieter Rienks heeft zijn toenaam nooit laten registregen want in het jaar 1810, het jaar dat de nieuwe kerk in Abbega werd gebouwd, overleed Pieter Rienks op 76 jarige leeftijd. Zijn 6 kinderen hebben in 1811 allen de naam Wiersma laten registreren alsmede de zoon van Pieters broer Sytse.
     
Onderstaand een van de reeksen opvolgende geslachten:
        
Pieter Rienks 1734-1810 & Baukje Uiltjes 1735
Hielke PietersWiersma 1774-1827 & Antje Twijnstra
Pieter Wiersma 1812-1878 & Jiskje Boomsma
Hylke Wiersma 1835-1876 & Jiskje Ringnalda
Klaas Wiersma 1875-1950 & Sjoerdje Veenstra
Hijlke Wiersma 1907-2002 & Stien Wildeman
Bauke Wiersma 1943 & Cisca Frinks
      
Opmerkingen en aanvullingen welkom








Bauke

wiers277@planet.nl